Ô mai Hà Nội

Ẩm thực người Tràng An vốn nổi tiếng là thanh lịch, tinh tế. Thức quà ô mai cũng như vậy, đĩa ô mai mận đỏ cho những ngày Tết đến xuân về, ô mai gừng cho ngày đông thêm ấm, hay những viên ô mai mận chua chua mặn mặn, phủ lên mình lớp bột trắng mỏng bên chén trà chiều. Ô mai từ lâu đã trờ thành một phần cuộc sống của người Hà Nội.

Dòng chảy thời gian của ô mai Hà Nội

Ô mai, thường gọi là xí muội. Công thức làm căn bản là đem hoa quả tươi ướp khô, tẩm ướp cùng với gừng, muối, cam thảo. Ô mai có mặt ở khắp mọi nơi. Tuy nhiên, người ta vẫn có thể nhận ra cái chất riêng của ô mai Hà Nội. Không quá ngọt như xí muội Sài Gòn, lại không quá cay như ô mai Thái, càng không sực mùii hương liệu hay sặc sỡ như ô mai Trung Quốc, ô mai Hà thành màu sắc thanh đạm, nhẹ nhàng, vẫn vương cái mùi thanh tao của hoa quá tươi, thêm chút thơm nồng của gừng già hay hương cam thảo, e ấp như nàng thơ chốn kinh kỳ.

Ô mai len lỏi, theo chân người đi hết cả một đời. Thủa còn là những cô cậu học sinh, ô mai sấu dầm bao tử chua chua giòn giòn, ô mai me như một món ăn vặt không thể thiếu, để những lúc ngồi túm năm tụm ba, chắc vì thế mà người ta gọi hẳn tuổi học trò mộng mơ, trong trẻo là “tuổi ô mai”. Những ngày xuân mới, hòa trong màu hoa đào, màu xanh vàng của quất, mẹ lại đi chợ, lựa một vài loại ô mai như mận chua ngọt, mơ chua để Tết này bày ra tiếp khách. Ông bà chúng mình bị ho, đa có ô mai me gừng, ô mai chanh. Bên ly trà nóng mùa đông, đĩa ô mai gừng như làm bừng sáng cả một góc phố.

Làm ra ô mai cũng cả là một công đoạn nghệ thuật. Tiếng tăm nhất chốn kinh kì xưa, phải kể tới ô mai Gia Lợi hàng Đường hay ô mai Hồng Lam. Quả chọn làm ô mai phải là quả tươi, đặc trưng cho từng mùa như mơ, mận, me, sấu, chanh, khế, mít,…dày thịt. Tiếp đến, những trái tươi óng ả này phải trai quả công đoạn, ngâm, ủ sây ngào đường, thêm vị gừng, cam thảo sao cho hợp vị nhất. Mà công đoạn này, mỗi nhà lại có một kiểu chế biến khác nhau. Dù bây giờ, nhiều cơ sở đã quyết định tự động hóa những công đoạn ấy, tuy nhiên, cái khâu quan trọng nhất, điều vị quyết định xem ô mai có ngon hay không, thì vẫn phải làm thủ công. Chả vị thế mà cả một dọc hàng Đường Hà Nội cơ man không biết bao nhiêu nhà bán ô mai, vị mỗi nhà lại mỗi khác.

Thưởng thức ô mai: lại là một nét tinh tế khác của người Tràng An. Ô mai mà đem một vốc bỏ vô miệng, rồi nhăn mặt kêu chua, cay quá là cách ăn rất “tục”. Ăn ô mai, mỗi lần chỉ nhón lấy một quả. Cầm lên không phải ăn luôn, mà phải thưởng đã. Trái ô mai tròn tròn, phủ thêm lớp áo lốm đốm trắng, phảng phất mùi trái cây tươi. Trước hết phải để cánh mũi ngập tràn cái mùi hương ấy đã, tiếp theo mới cắn nhẹ một miếng, để lớp áo kia (hay chính là lớp muối, lớp gừng thơm già) tan ra, để lưỡi cảm nhận vị bùi bùi chua ngọt. Ăn hết phần thịt của ô mai, nhớ cắn nhẹ phần vỏ để nếm cả vị bùi giòn của lớp nhân.

Ô mai bây giờ cũng dăm bảy loại, chua có, mặn có, ngọt có, mà cả chua cay mặn ngọt cũng không thiếu. Có ô mai khô, lại có ô mai ướt, ô mai xào,…Vị có mơ ngọt, có chanh đắng, có quất thanh thanh,…Mỗi lần mua thường không thể chỉ mua 1 loại, mà phải là một loại vài lạng, vậy mới đúng.

Địa chỉ tìm mua ô mai Hà Nội

Bạn có thể dễ dàng bắt gặp những gánh hàng rong trên đường, với những túm ô mai buộc nhỏ, mua để ăn chơi. Còn nếu muốn mua làm quà, hay mua nhiều loại phong phú, hãy tham khảo một vài gợi ý sau:

– Ô mai Hàng Đường

Cả một dãy Hàng Đường chỉ bán ô mai, đây cũng là một trong những con phố tấp nập nhất ở Phố Cổ. Có ô mai Hồng Lam, ô mai Tiến Thịnh, giá từ 7.000đ -15.000đ/lạng. Mỗi loại ô mai lại được bày trong một lo thủy lớn kê trước mặt tiền của cửa hàng để người xem có thể ngắm nghía, lựa chọn.

– Ô mai xào  Hàng Đậu

Vị trí nằm gần bốt Hàng Đậu. Bao nhiêu năm nay ô mai xào của quán vẫn là nổi tiếng nhất. Phổ biến có quất xào, mơ xào, sấu xào, mận hậu xào, sấu chín.

– Ô mai Hàng Da

Nổi tiếng với của hàng ô mai Vạn Lợi. Được nhiều thực khách ưa thích nhất vẫn là ô mai mận và mơ xào chua ngọt.  Mờ xào óng ánh thơm mùi đường, ô mai mận quả nào quá nấy dầy thịt, khía đều, ăn vị cay cay chua chua đặc trưng. Giá khoảng 15.000đ/lạng.

Tham khảo các món ăn khác ở đây nhé: Miến trộn, Kem Tràng Tiền

 

top